نصب آرچ لینوکس

ویرایش جدید :
متاسفانه مطلب قبلی کاستی هایی داشت که نصب آرچ در هر شرایط و با هر سلیقه رو میسر نمیکرد . بعد از مدتی کار با آرچ تصمیم گرفتم این متن رو ادیت کنم . امیدوارم مفید واقع بشه

این یک راهنمای مینیمال برای نصب «Arch Linux» هستش . توی اینترنت راهنماهای زیادی هست ، هر کسی با توجه به نیازی که داشته برای خودش یا برای بقیه یک راهنما نوشته . من هم با توجه به چیزهایی که میخوام نصب کنم این راهنما رو مینویسم . و صد البته که قسمت عمده ای ازش با بقیه مشترک خواهد بود .

تهییه فایل iso.

در لینوکس:

به راحتی با استفاده از خط فرمان و دستور قدرتمند dd میتوان نسبت به تهییه یک سی‌دی یا فلش بوتیبل اقدام کرد :

با دستور زیر میتونیم اون رو روی دی وی دی موجود بر روی اپتیک درایو رایت کنیم :

sudo dd if=/path_to_arch_.iso of=/device-name

پس از اجرای این دستور ، تا اتمام عملیات نوشتن ایزو بر روی فلش یا سی دی در ترمینال هیچ خروجی مشاهده نمیشود . بعد از اتمام عملیات نوشتن ( رایت ) ایزو ترمینال به حالت طبیعی باز میگردد .

در ویندوز :

با استفاده از نرم افزار unetbootin میتوان اقدام به رایت ایزو نمود .

بعد از رایت شدن میتونیم سیستم رو راه اندازی مجدد کنیم .

اتصال به اینترنت

بعد از بوت شدن سیستم . در ابتدای فرآیند نصب اتصال به اینترنت را چک میکنیم:

ping -c3 www.google.com

دستور بالا سایت گوگل را ۳ بار پینگ میکند که در صورت عدم اتصال متوجه خواهیم شد .

البته اولویت با اتصال به اینترنت توسط کابل لن هست .

در صورت استفاده از مودم وایرلس یا استفاده از Wifi میتوان بصورت زیر به اینترنت متصل شد :

wifi-menu

دستور فوق اتصال وای‌فای را چک کرده و اقدام به اتصال مینماید .

نوع پارتیشن بندی

دو نوع جدول پارتیشن برای نصب در اختیار ماست . استفاده از سیستم مدرن GPT یا استفاده از سیستم قدیمی تر MBR . در صورتیکه نصب به همراه ویندوز رو در نظر داشته باشیم تنها انتخاب ما MBR خواهد بود . در غیر اینصورت از هر کدام از جدول پارتیشن بندی که بخواهیم میتوان استفاده کرد .

برای پارتیشن بندی ، در صورت استفاده از GPT از برنامه cgdisk و در صورت استفاده از MBR از برنامه cfdisk استفاده میشود .

 

ابتدا با برنامه lsblk اسم پارتیشن مورد نظر برای نصب را پیدا میکنیم .

sda      8:0    0 119.2G  0 disk
├─sda1   8:1    0  119.2G  0 part
sde      8:64   0 931.5G  0 disk
└─sde1   8:65   0 931.5G  0 part

در این آموزش ساخت MBR Partition Table توسط برنامه cfdisk ارائه میگردد :

فرض کنیم قصد نصب Arch در درایو sda را داریم :

cfdisk /dev/sda

ابتدا پارتیشن روت .سپس swap و در انتها پارتیشن home را میسازیم .
بعضی از علما استفاده از یک پارتیشن مجزا برای var/ را پیشنهاد میدهند که در صورت تمایل میتوانیم این پارتیشن را هم بسازیم .

New -> Enter
Partition Size -> 40G
Primary or Extended -> Select Primary
Bootable -> Enter
Write -> Enter -> Yes

بعد از ساخت روت swap را میسازیم :

New -> Enter
Partition Size -> 4G
Primary or Extended -> Select Primary (or extended, if you are going to create more than 3 partitions on this hard drive)
Write -> Enter -> Yes

سپس پارتیشن home را میسازیم :

New -> Enter
Partition Size -> 400G (allocate the size you want for the partition)
Primary or Extended -> Select Primary
Write -> Enter -> Yes

بعد از ساخت پارتیشن ها ،آنها را فرمت میکنیم:

# mkfs.ext4 /dev/sda1

از سیستم فایل ext4 برای پارتیشن روت استفاده کردیم .

# mkswap /dev/sda2
# swapon /dev/sda2

بعد از فرمت کردن swap ، پارتیشن swap را فعال میکنیم .
در صورت علاقه میتوان یک پارتیشن مجزا برای boot/ با حداقل حجم ۲۵۶ مگابایت ساخت .

ماونت کردن پارتیشن ها

بعد از ساخت و فرمت کردن پارتیشن ها نوبت به ماونت کردن پارتیشن ها میرسد . برای ماونت کردن از دستورات زیر استفاده میکنیم :

ماونت کردن root/ :

# mount /dev/sda1 /mnt

ماونت کردن پارتیشن home/ :

mkdir /mnt/home
mount /dev/sda3 /mnt/home

در صورتیکه پارتیشن مجزا برای var/ ساختید ، به صورت بالا ابتدا یک Mount Point در mnt/ در نظر گرفته و سپس اقدام به مونت کردن پارتیشن var/ بنمایید .

همچنین میتوان یک پارتیشن مجزا برای boot/ نیز در نظر گرفت و به صورت فوق بعد از مونت پارتیشن / اقدام به ساخت mount point در mnt/ نموده و این پارتیشن ها را مونت نمود .

انتخاب سایت های Mirror

قبل از نصب بسته های اولیه باید سایت های میرور را برای نصب انتخاب و فایل زیر را ویرایش کنیم :

# nano /etc/pacman.d/mirrorlist

ابتدا خط مورد نظر را انتخاب کرده و در بالای لیست قرار میدهیم . با کلید های alt+6 خط مورد نظر کپی شده و با زدن ctrl+u پیست میشود .

نصب بسته های اولیه

# pacstrap -i /mnt base base-devel

در صورتیکه از قبل بسته های base و base-devel را داشته باشیم (مثلا برای بار دوم اقدام به نصب آرچ میکنیم و قبلا کش پکمن را کپی کرده ایم ) ابتدا باید کش پکمن در یک پارتیشن که موقع نصب مونت میشود قرار داده شود . مثلا ما پارتیشن home/ را در حین نصب فقط مونت کرده و محتویات آن را پاک یا فرمت نمیکنیم ! میتوان کش پکمن را در پارتیشن home/ کپی کرد و در هنگام نصب از آن استفاده کرد . در این صورت فرایند نصب در کمتر از ۱۰ دقیقه صورت میپذیرد .
فرض میکنیم کش پکمن در شاخه زیر قرار دارد :

/home/ali/pkg

برای استفاده از این فایل ها در حین نصب ، بعد از زدن دستور

# pacstrap -i /mnt base base-devel

سیستم ابتدا فایل های و فولدر های مورد نیاز را میسازد ، سپس اقدام به آپدیت مخازن نموده و در انتها بسته های مورد نیاز را یک به یک دانلود مینماید . بعد از آپدیت مخازن در حین نصب اولین بسته با زدن کلید های Ctrl+c اقدام به کنسل نمودن این عملیات کرده و فایل های کش پکمن را به شاخه مربوط به کش پکمن در پارتیشن var/ کپی میکنیم .

 cp /home/ali/pkg/* /var/cache/pacman/pkg/

در انتها دستور

# pacstrap -i /mnt base base-devel

را دوباره اجرا میکنیم . اما این بار بسته ها در کش پکمن وجود دارند و در فرآیند نصب از این بسته ها استفاده خواهد شد .

بعد از نصب باید فایل fstab را بسازیم :

ساختfstab

فایل fstab برای معرفی اینکه کدام پارتیشن‌ها باید به فایل‌سیستم مونت شوند بکار می‌رود .

genfstab -U -p /mnt >> /mnt/etc/fstab

محتویات فایل fstab باید بررسی چشمی شود . در صورت هر گونه اشتباه نباید دوباره این فایل را ساخت . بلکه باید ویرایش کرد :

# nano /mnt/etc/fstab

نمونه یک فایل fstab بصورت زیر است :

#
# /etc/fstab: static file system information
#
#
# /dev/sda6
UUID=c06adf4e-5de1-475b-a475-82292977b75b / ext4 rw,relatime,data=ordered 0 1

# /dev/sda5
UUID=f575446e-a6d5-47ec-b7ec-23d00978978d /boot ext2 rw,relatime 0 2

# /dev/sda8
UUID=1dd92f59-1c24-44b6-b012-0fc1def86dc0 /home ext4 rw,relatime,data=ordered 0 2

# /dev/sda9
UUID=8b40f4df-96d5-430b-b5e7-2a69b5ca3bc9 /var ext4 rw,relatime,data=ordered 0 2

# /dev/sda7
UUID=c4ba50e6-0835-4a0d-addb-97e9f5e3fb80 none swap defaults 0 0

برپا ساختن سیستم جدید توسط chroot

# arch-chroot /mnt

تنظیم زبان و مکان محلی

# nano /etc/locale.gen

عبارت en_US.UTF-8 UTF-8 مربوط به زبان انگلیسی ، همچنین عبارت مربوط به زبان فارسی رو از کامنت خارج میکنیم و دستورات زیر را میزنیم

# locale-gen
# echo LANG=en_US.UTF-8 > /etc/locale.conf
# export LANG=en_US.UTF-8

تنظیم زمان محلی

# ln -s /usr/share/zoneinfo/Asia/Iran > /etc/localtime

تنظیم ساعت سیستم

توصیه شده بجای ساعت محلی از ساعت UTC استفاده شود :

# hwclock --systohc --utc

تعیین host name

برای داشتن نام دلخواه سیستم خودتان میتوان دستور زیر را استفاده کرد ( این دستور نام کامپیوتر را به sys_name تغییر میدهد ):

# echo sys_name > /etc/hostname

پیکربندی مخازن

در صورت نصب سیستم عامل ۶۴ بیتی نیاز به مخازن multi Lib خواهیم داشت . برای این منظور فایل pacman.conf را با نرم افزار nano باز میکنیم :

# nano /etc/pacman.conf

سپس به پایین اسکرول کرده و خطوط زیر را uncomment میکنیم :

[multilib]
Include = /etc/pacman.d/mirrorlist

با قرار دادن خطوط زیر در انتهای فایل pacman.conf میتوان مخازن AUR را اضافه کرد :

[archlinuxfr]
SigLevel = Never
Server = http://repo.archlinux.fr/$arch

در نهایت فایل را ذخیره کرده و خارج میشویم . با دستور زیر مخازن را آپیدت میکنیم :

# pacman -Sy

پیکربندی حساب کاربری

ابتدا برای کاربر root یک پسورد در نظر میگیریم :

# passwd

سپس یک کاربر جدید بنام ali تعریف میکنیم :

# useradd -m -g users -G wheel,storage,power -s /bin/bash ali

سپس برای کاربر جدید نیز پسورد تعیین میکنیم :

# passwd ali

برای اینکه بتوان کارهای مربوط به کاربر root را بدون وارد شدن به حساب root انجام داد ابتدا برنامه sudo را نصب میکنیم :

# pacman -S sudo

سپس فایل sudo را ویرایش و کانفیگ میکنیم :

# EDITOR=nano visudo

خط زیر را uncomment میکنیم :

%wheel ALL=(ALL) ALL

نصب بسته auto-complete برروی bash

# pacman -S bash-completion

نصب بوت لودر گراب

اگر بجز آرچ از سیستم عامل دیگری نیز استفاده میشود . ابتدا بسته زیر را نصب میکنیم :

#pacman -S os-prober

سپس گراب را نصب میکنیم :

# pacman -S grub
# grub-install --recheck /dev/sda
# grub-mkconfig -o /boot/grub/grub.cfg

تا اینجا مراحل نصب به اتمام رسید و باید سیستم را ریبوت کنیم . قبل از خروج از chroot باید از اتصال صحیح سیستم به اینترنت بعد از ریبوت اطمینان حاصل کنیم .

با زدن دستور زیر میتوان اسم شبکه را پیدا کرد :

# ip link

خروجی باید چیزی شبیه به متن زیر باشد :

۱: lo: <LOOPBACK,UP,LOWER_UP> mtu 65536 qdisc noqueue state UNKNOWN mod
e DEFAULT group default
link/loopback 00:00:00:00:00:00 brd 00:00:00:00:00:00
۲: enp1s9: <BROADCAST,MULTICAST,UP,LOWER_UP> mtu 1500 qdisc fq_codel st
ate UNKNOWN mode DEFAULT group default qlen 1000
link/ether 00:24:01:a2:e2:29 brd ff:ff:ff:ff:ff:ff
۳: enp0s7: <NO-CARRIER,BROADCAST,MULTICAST,UP> mtu 1500 qdisc fq_codel
state DOWN mode DEFAULT group default qlen 1000
link/ether 00:1f:d0:be:c0:a4 brd ff:ff:ff:ff:ff:ff

در صورتیکه از اینترنت وایرلس استفاده میکنیم باید مدخل مربوط به وایرلس که با حرف w شروع میشود را ببینید و در صورتیکه از کابل لن استفاده میکنید از مدخلی که با حرف e شروع میشود استفاده کنید :

مثلا در سیستم من اسم کارت شبکه من enp1s9 میباشد

برای کانفیگ کردن اینترنت جهت کارکردن بعد از ریبوت سیستم دستور زیر را میزنیم :

# systemctl enable dhcpcd@NAME-OF-THE-NETWORK.service

که NAME-OF-NETWORK همان اسم کارت شبکه ماست . مثلا برای من :

# systemctl enable dhcpcd@enp1s9.service

حالا از chroot خارج میشویم و پارتیشن ها را unmount میکنیم و سیستم را ریبوت میکنیم :

# exit
# umount -R /mnt
# reboot

بوت شدن سیستم تازه نصب شده

بعد از ریبوت شدن سیستم . وارد حساب کاربری خود میشویم . محیط x به همراه متعلقاتش را نصب میکنیم :

sudo pacman -S xorg-server xorg-xinit xorg-server-utils mesa xorg-twm xorg-xclock xterm

نصب کارت گرافیک nvidia

# sudo pacman -S nvidia lib32-nvidia-utils

یک بار سیستم را ریبوت میکنیم تا درایور کارت گرافیک برروی کرنل قرار گیرد.

بعد از نصب و ریبوت سیستم . ابتدا دستور زیر را میزنیم تا محیط x شروع به کار کند :

startx

نصب تاچ پد در لپتاپ ها

# pacman -S xf86-input-synaptics

نصب Desktop Enviroment

نصب KDE :

sudo pacman -S kde
 systemctl enable kdm.service
pacman -S kdeplasma-applets-plasma-nm
pacman -S alsa-utils pulseaudio kdemultimedia-kmix

نصب GNOME :

sudo pacman -S gdm gnome gnome-extra
systemctl enable gdm.service

نصب XFCE .
برای نصب میزکار XFCE ابتدا باید یک مدیر پنجره نصب کنیم ، برای این منظور از مدیر پنجره های kdm ، gdm, slim,lxdm و … میتوان استفاده کرد . در این آموزش من از مدیر پنجره lxdm استفاده میکنم :

sudo pacman -S lxdm
sudo pacman -S xfce4 xfce4-goodies
systemctl enable lxdm.service
 sudo pacman -S ntfs-3g 

پس از نصب :
پس از نصب آرچ با استفاده از دستور زیر اقدام به نصب Yaourt میکنیم :

sudo pacman -S yaourt

yaourt مخازن غیر رسمی توزیع آرچ را تشکیل میدهد که با استفاده از برنامه yaourt میتوان از این مخازن استفاده کرده و اقدام به نصب بعضی از برنامه ها کنیم .به عنوان مثال :

yaourt foo 

با استفاده از دستور زیر میتوان کش پکمن را آپدیت نمود :

 sudo pacman -Sy 

با استفاده از دستور زیر ابتدا کش پکمن آپدیت شده و در نهایت سیستم آپدیت میشود . یعنی اگر نسخه جدیدی از برنامه ها در دسترس باشند پکمن اقدام به آپدیت آنها مینماید :

 sudo pacman -Syu

و بصورت معادل برای yaourt داریم :

 sudo yaourt -Syu

موفق باشید .

4 Comments

  1. LinArcX

    جز سرراست ترین و کاربردی ترین آموزش های نصب آرچ هست.مرسی بابت زحمت هاتون علی جان.

    Reply
  2. Pingback: آموزش نصب arch Linux | Helper PC

  3. Pingback: نصب freeBSD بر روی Raspberry PI - Nutshell

  4. Pingback: نصب ARCH | نالکس

Leave a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *